پاسخ سوالات درس سیزدهم فارسی دهم گُردآفرید



جواب به سوالات و فعالیت درس سیزدهم فارسی دهم ( پاسخ ها به صورت گام به گام )

پاسخ سوالات درس سیزدهم فارسی دهم گُردآفرید

پاسخگویی به سوالات درس سیزدهم کتاب فارسی دهم گُردآفرید صفحه ۱۰۲، ۱۰۶، ۱۰۷، ۱۰۸،‌ ۱۰۹ با دانشچی همراه باشید.

جواب سوالات فارسی دهم درس سیزدهم گُردآفرید ( پاسخ گام به گام )

شعر «گُردآفرید» ص ۱۰۲

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی شعر «گُردآفرید» در سایت دانشچی بر روی لینک زیر ضربه بزنید.

» معنی شعر گُردآفرید

کارگاه متن‌پژوهی درس سیزدهم ص ۱۰۶

قلمرو زبانی ص ۱۰۶

۱- به کمک فرهنگ لغت، معانی «برکشیدن» را بنویسید.

???? پاسخ: بالا کشیدن، بالا بردن، بیرون آوردن، تربیت کردن، پروردن، کسی را ترقی دادن و بر مرتبه او افزودن.

۲- دو واژه از متن درس بیابید که با کلمۀ «فتراک» تناسب داشته باشد.

???? پاسخ: زین ـ کمند

۳- از متن درس، نمونه‌ای از تحوّل شکل نوشتاری کلمات بیابید و بنویسید.

???? پاسخ: اسپ ← اسب ـ درفشان ← درخشان ـ کمندافگن ← کمندافکن

۴- در بیت‌های یکم و بیست و سوم، «چو» را از نظر کاربرد معنایی بررسی کنید.

???? پاسخ:

در بیت یکم «چو» به معنی «هنگامی که، وقتی که» به کار رفته و حرف ربط و پیوند است.

در بیت بیست و سوم «چو» به معنی «مثل و مانند» به کار رفته و حرف اضافه است.

۵- در کدام بیت‌ها «متمّم» با دو حرف اضافه آمده است؟

???? پاسخ:

در بیت دوم ← به جنگ اندرون

در بیت دوازدهم ← به سهراب بر

بیت بیست و دوم ← به تنگ  اندرش

قلمرو ادبی ص ۱۰۶

۱- واژگان قافیه در کدام بیت‌ها، دربردارندۀ آرایۀ جناس‌اند؟

???? پاسخ:

بیت ۶ ← شیر، زیر

بیت ۷ ← گرد، کرد

بیت ۱۳ ← ننگ، جنگ

بیت ۲۳ ← موی، روی

بیت ۴۱ ← رنگ، ننگ

بیت ۴۳ ← زین، چین

۲- مفهوم عبارت‌های کنایی زیر را بنویسید.

سپهبد، عنان، اژدها را سپرد ←???? پاسخ: (کنایه از اینکه اختیار رفتن را به اسب داد تا سریع‌تر برود)

رخ نامور سوی توران کنی ←???? پاسخ: (کنایه از اینکه بهتر است به سوی سرزمینت توران برگردی)

۳- یک مَثَل از متن درس بیابید و درباره معنا و کاربرد آن توضیح دهید؛ سپس با رجوع به امثال و حکم دهخدا، دو مَثَل، معادل آن بنویسید.

???? پاسخ: «خورَد گاوِ نادان ز پهلوی خویش» یعنی گاو چون چهارپا است وقتی که سبزه می‌بیند بسیار می‌خورد تا اینکه فربه می‌شود و او را می‌کشند. (انسان نادان به خودش آسیب می‌رساند) در مواردی به کار می‌رود که غرور و تکبر، عقل و خرد را از انسان سلب می‌کند و باعث آسیب و هلاکت می‌شود.

مثل معادل ← «خود کرده را تدبیر نیست»، «از ماست که بر ماست»

قلمرو فکری ص ۱۰۷

۱- دلیل دردمندی و غمگین بودن ساکنان دژ، چه بود؟

???? پاسخ: شکست و اسارت گُردآفرید و هجیر باعث دردمندی ساکنان دژ شده بود.

۲- معنا و مفهوم بیت زیر را به نثر روان بنویسید.

به آورد با او بسنده نبود     بپیچید ازو روی و برگاشت زود

???? پاسخ: نیروی کافی برای مبارزه با سهراب را نداشت برای همین از او روی برگرداند و به سرعت به سمت قلعه خودشان برگشت.

۳- فردوسی در این داستان، گُردآفرید را با چه ویژگی‌هایی وصف کرده است؟

???? پاسخ: عاشق سرزمین مادری، دارای مهارت‌های رزمی و مهارت‌های سوارکاری، شجاع و نترس، دلیر و مغرور، باتدبیر و باسیاست، زیبا و حیله‌گر

۴- بر پایه این توضیح، این درس را با متن روان‌خوانی «شیرزنان» مقایسه کنید.

???? پاسخ: هر دو، حماسه را بیان می‌کنند یکی در قالب شعر و دیگری در قالب نثر. در هر دو مبارزه زنان در برابر بیگانگان بیان شده، یکی با ابزارها و روش‌های امروزی و دیگری با ابزارها و روش‌های قدیمی. شجاعت، دلاوری، دفاع از سرزمین، تدبیر، سیاست، اسارت و… در هر دو وجود دارد. لحن و بیان و زبان یکی روان و امروزی و دیگری مملو از کنایه و استعاره و آرایه‌های ادبی متون اصیل و قدیمی است. هر دو درس از گنجینه‌ها و افتخارات ایران زمین به حساب می‌آیند.

شعر «دلیران و مردان ایران‌زمین» ص ۱۰۸

دانش‌آموز عزیز برای خواندن معنی شعر «دلیران و مردان ایران‌زمین» در سایت دانشچی بر روی لینک زیر ضربه بزنید.

» معنی شعر دلیران و مردان ایران‌زمین

درک و دریافت ص ۱۰۹

۱- کدام ویژگی‌های شعر حماسی را در این سروده می‌توان یافت؟ دلایل خود را بنویسید.

???? پاسخ: داستانی، قهرمانی، قومی و ملّی را داراست چون قصه حمله دشمن و دفاع از میهن را بیان کرده، قهرمانان و دلاوران مدافع سرزمین و روحیات و توانایی‌های آنان را توصیف کرده و اخلاق فردی و اجتماعی و عقاید فکری و مذهبی را نیز بیان داشته است. فقط انسان‌ها و موجودات خارق‌العاده در آن نیست.

اشتراک گذاری:

نظر خود را بنویسید

آخرین مطالب